Een dikke wintervacht verzorgen zonder scheren

Een paard ongeschoren door de winter laten gaan betekent dat je een heel specifiek soort werk op je neemt: een doorweekte, wollige vacht na elke sessie goed droog krijgen, modder voorblijven zonder de natuurlijke oliën van de vacht weg te strippen, en een huid controleren die je onder al dat haar eigenlijk niet kunt zien. Sla het drogen of de huidcontroles over en je nodigt regenschurft, modderkoorts en dekenwrijfplekken uit om zich te nestelen op plekken waar je ze nooit vroeg zou opmerken. Goed uitgevoerd is een volledige, met rust gelaten wintervacht echter een van de beste natuurlijke verdedigingen die een paard heeft tegen een smerig, ijskoud seizoen.

Waarom je überhaupt niet zou scheren

Er is niets mis mee om een paard de hele winter in volle vacht te laten, en er zitten genoeg goede redenen achter die keuze. Een inheemse pony die het hele jaar door buiten leeft, een paard dat licht buitenwerk doet in plaats van volledige training, of een eigenaar die liever niet elke drie of vier weken de tondeuse ter hand neemt — allemaal volkomen legitiem. Een echte wintervacht is een werkelijk effectieve isolator en biedt een mate van natuurlijke weerbestendigheid die geen enkele deken volledig evenaart, hoe goed die deken ook is. De afruil, en het is de moeite waard om daar eerlijk over te zijn voordat de winter begint, is dat je meer verzorgingswerk op je neemt in ruil voor het niet scheren, niet minder.

Je verzorgt blind: werken op gevoel, niet op zicht

Dit is het deel waar niemand je echt voor waarschuwt. Tegen januari kan de vacht van een ongeschoren paard op sommige plekken zo dicht zijn dat je bijna helemaal op gevoel werkt in plaats van op zicht. Je kunt niet even over de huid kijken zoals bij een geschoren paard en zo een beginnende wrijfplek, opbouwende roos of een singelgal zien voordat die openbreekt. Je moet er actief naar zoeken — het haar in plukken met je vingers uit elkaar houden, voelen naar warmte of bultjes, in plaats van te vertrouwen op een snelle beurt met de lichaamsborstel om te weten dat alles in orde is. Het is een tragere vorm van verzorgen, en geduld wint het daarbij altijd van snelheid.

Een bezweette, wollige vacht goed drogen

Hier ontstaan de meeste wintervachtproblemen eigenlijk — niet door de kou zelf, maar doordat een paard warm en bezweet binnenkomt onder een dikke vacht en niet goed wordt gedroogd voordat het een deken krijgt of weer naar buiten gaat. Vocht dat door een dichte vacht en een deken erbovenop tegen de huid ingesloten blijft, biedt bijna ideale omstandigheden voor regenschurft en modderkoorts om vat te krijgen, en dat kan sneller gebeuren dan je zou denken op een milde, vochtige avond.

• Schraap zoveel mogelijk zweet en vocht weg met een zweetmes of de vlakke hand, met de haargroei mee in plaats van ertegenin.
• Bedek een nat paard met een dikke laag stro of een oude deken onder een ademende coolerdeken — het stro voert vocht af van de huid terwijl het genoeg warmte vasthoudt om afkoeling te voorkomen.
• Loop hem rustig uit, of laat hem los in de stal rondscharrelen, in plaats van hem roerloos te laten staan; een beetje beweging helpt de bloedsomloop en versnelt het hele proces enorm.
• Controleer om de twintig minuten onder de deken of het stro, en niet slechts één keer na een uur in de hoop dat het wel goed komt.
• Wacht met naar buiten brengen of hem 's nachts volledig ingedekt neerzetten totdat de vacht helemaal tot op de huid droog is — niet alleen droog aan de oppervlakte, waar je jezelf makkelijk voor de gek houdt.

Modder, wassen en de wekelijkse huidcontrole

Wintermodder is onvermijdelijk bij elke vorm van weidegang, en de neiging om een paard af te spuiten telkens als het onder de modder naar binnen komt, is meestal de verkeerde keuze. Voortdurend wassen strip de natuurlijke oliën weg waar een ongeschoren vacht op vertrouwt voor weerbestendigheid, en een paard dat rondloopt terwijl het nat is in koud weer, brengt een eigen risico met zich mee. Laat de modder volledig opdrogen en borstel hem er dan af met een dandyborstel of rubberen roskam, met de richting van de vacht mee in plaats van ertegenin te schrobben. Bewaar een echte wasbeurt voor wanneer het echt nodig is — een écht smerig paard, een huidaandoening die erom vraagt, of netjes naar buiten gaan voor een show — gebruik waar mogelijk warm water en droog daarna grondig, met dezelfde stro-aanpak als hierboven. Naast de modderroutine, trek eenmaal per week echt de tijd uit om het hele paard methodisch na te lopen: begin bij de poll, werk terug langs de hals en over de rug, langs elke zij, in het singelgebied, langs de buik en langs alle vier de benen, op zoek naar warmte, bultjes, korstvorming of plekken waar het paard onder je hand terugdeinst. De eerste paar keer klinkt het bewerkelijk, en dat zal het waarschijnlijk ook zijn, maar het gaat snel zodra je weet hoe normaal aanvoelt bij dat specifieke paard.

De huid eronder gezond houden

Een verzachtende, huidbeschermende crème zoals Repair Cream bewijst zijn nut op de plekken die het meeste te verduren krijgen tijdens een natte winter — hielen, singellijn, overal waar tuig of een deken wrijft tegen een vacht die keer op keer vochtig en modderig is geweest. Voor de af en toe benodigde diepere reiniging haalt een wasbeurt met Revive Shampoo vet en vuil weg van huidniveau zonder de hardheid van een volledige strip-wasbeurt, mits het paard daarna helemaal droog komt. Tussen wasbeurten door helpt een leave-in Release Spray Conditioner, verwerkt door manen, staart en eventuele verklitte plekken zodra de vacht droog is, de klitten los te maken die wintermodder achterlaat, zonder dat je het hele paard weer nat hoeft te maken — ook handig na een plekgewijze reiniging van modderige benen, omdat het de vacht vlakker laat liggen en de volgende keer sneller laat drogen. Voor de volledige methode voor winterbaden zelf gaat onze gids over een paard wassen in koud weer dieper in op watertemperatuur en timing.

Dekens, ventilatie en problemen voorblijven

Een paard in volle wintervacht onder een deken kan veel makkelijker oververhit raken dan de meeste eigenaren verwachten, vooral op een dag die koud begint en tegen de middag mild en vochtig wordt. Zweten onder een deken, bovenop een al dikke vacht, creëert precies de vocht-vasthoudende omstandigheden die je juist wilt vermijden. Maak er een gewoonte van om een hand onder de deken bij schouder en flank te steken wanneer je hem controleert, en wees bereid om over te schakelen op een lichtere deken, of helemaal geen deken, op mildere dagen in plaats van dezelfde zware combinatie aan te houden ongeacht wat het weer buiten daadwerkelijk doet.

Een goed verzorgd ongeschoren paard is niet het paard dat nooit modderig wordt — het is het paard van wie de vacht elke keer goed wordt gedroogd, van wie de huid elke week wordt gecontroleerd, en van wie de eigenaar problemen opzoekt voordat die hem vinden.

Piaffe verzorgingsteam

Een wintersroutine die het waard is om vol te houden

• Droog grondig na elke sessie die het paard warm of bezweet achterlaat, helemaal tot op de huid, niet alleen aan de oppervlakte.
• Borstel opgedroogde modder dagelijks uit in plaats van naar de slang te grijpen.
• Voer eenmaal per week een handmatige controle uit over het hele paard, gedeelte voor gedeelte, van poll tot staart.
• Houd een beschermende crème bij de hand voor hielen, singel en plekken waar de deken contact maakt.
• Bewaar volledige wasbeurten voor wanneer ze echt nodig zijn, en droog daarna helemaal af.
• Pas het indekken elke dag aan op het daadwerkelijke weer, niet op een vaste wekelijkse routine.

Niets van dit alles is glamoureus werk, en een flink deel ervan gebeurt met koude handen in een slecht verlichte stal, ruim voordat het echt licht is. Maar een paard dat de winter door ongeschoren blijft, kan er met een gezonde huid en een vacht in werkelijk goede staat uitkomen, mits het drogen, controleren en de modderaanpak elke keer gebeuren als dat nodig is — niet alleen wanneer het je toevallig te binnen schiet.